ภูมิแพ้อาหารแฝง ก่อปัญหาสุขภาพอะไรได้บ้าง

เชื่อว่าหลายท่านอาจเคยได้ยินเรื่อง ภูมิแพ้อาหารแฝง กันมาบ้าง วันนี้เรามาทำความรู้จักภาวะนี้กันให้มากขึ้นกันนะคะ

ภูมิแพ้อาหารแบบแฝง หรือ Hidden food reactions คือภาวะที่ร่างกายเกิดปฏิกิริยาที่ผิดปกติต่ออาหารบางชนิดที่ทานเข้าไป ซึ่งพบว่า ปฏิกิริยาส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นสัมพันธ์กับการอักเสบในร่างกาย จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า 'Food Inflammatory Reaction' ผ่านกระบวนการการกระตุ้นจาก Immune complex จึงแตกต่างจากภาวะภูมิแพ้ที่เรารู้จักกันโดยทั่วไปซึ่งมีสาเหตุจากการกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันจากสารก่อภูมิแพ้ผ่านทางIgE mediated โดยเม็ดเลือดขาวชนิด mast cells ให้หลั่งสารฮิสตามีน ( Histamine) ออกมา

สาเหตุของ Hidden food reactions

หลักๆเกิดจาก ภาวะลำไส้รั่ว หรือ Leaky gut โดยเซลล์ทางเดินอาหารสูญเสีย tight junction ที่เป็นปราการในการช่วยคัดกรองอนุภาคสูญเสียไป ที่ทำให้อนุภาคขนาดใหญ่ของอาหารที่ยังย่อยไม่สมบูรณ์เล็ดลอดผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ร่างกายคิดว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมและสร้างปฏิกิริยาต่อต้านขึ้นมา โดยสาเหตุของภาวะลำไส้รั่วอาจเกิดจากการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนสารเคมี หรือการรับประทานยาบางชนิด การมีจุลินทรีย์ในลำไส้ไม่สมดุลซึ่งจากยา หรือ ความเครียด การขาดสารอาหาร เป็นต้น

Hidden food reactions ต่างจาก Food Allergy ตรงที่ชนิดของแอนติบอดี้ที่เกิดขึ้น โดย Food Intolerance เป็นแอนติบอดี้ชนิด IgG ส่วน Food Allergy เป็นแอนติบอดี้ IgE ทำให้อาการของ Food Intolerance แตกต่างออกไป ดังนี้
- แสดงอาการช้า ส่วนใหญ่ใช้เวลาในการปรากฏอาการหลังทานอาหารเกิน 24-72 ชั่วโมง ผู้ที่แพ้จึงไม่ค่อยทราบว่ามีปฏิกิริยากับอาหารชนิดนั้นๆ ซึ่งจะแตกต่างกับ Food allergy ที่อาการแพ้จะเกิดขึ้นรวดเร็วเป็นวินาทีหรือชั่วโมง ทำให้ผู้มีภาวะภูมิแพ้ทราบว่ามีอาการแพ้อาหารชนิดนั้นๆ
- อาการรุนแรงแบบค่อยเป็นค่อยไป ทำให้บางครั้งไม่ทันสังเกตุว่ามีความผิดปกติ
- ก่อให้เกิดการอักเสบในร่างกาย เช่น สิวอักเสบ ผิวหนังอักเสบ ลำไส้อักเสบ
- ก่อให้เกิดความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย ทำให้ภูมิตก เป็นหวัดง่าย หรือทำให้ภูมิทำงานมากเกินไป เกิดเป็น Autoimmune disease เช่น Hashimoto's disease, SLE
- ส่งผลต่อสารสื่อประสาท (Neurotransmitter) ทำให้อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย วิตกกังวล นอนไม่หลับ ถ้าในเด็ก อาจทำให้อารมณ์รุนแรง ดื้อ ขาดสมาธิในการเรียน
- อาการของระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ ปวดท้อง ท้องอืด ถ่ายบ่อย ถ่ายเหลว

‍️ การรับประทานอาหารที่ก่อปฏิกิริยาการอักเสบในร่างกายนานๆ ส่งผลเสียต่อสุขภาพและอาจก่อโรคอื่นๆ ตามมา ดังนั้นการตรวจเพื่อค้นหาสาเหตุและประเภทอาหารที่แพ้จึงมีความสำคัญ เพื่อใช้ในการวางแผนการรักษาและป้องกันไม่ให้รุนแรงจนสายเกินไป

*** บทความนี้เป็นลิขสิทธิ์ของบจก. เอ็ม.ดี. เฮลท์ แอนด์ บิวตี้ ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์โดยไม่ได้รับอนุญาต